![تولید نهال و پایههای رویشی باکیفیت و زودرس از طریق کشتبافت](/files/fa/news/1403/5/24/617783_575.jpg)
ارتقای آگاهی عمومی مهم ترین مسئولیت سازمان میراث فرهنگی است
به گزارش خبرنگار فرهنگی آنا، علی اصغر مونسان در جلسه معارفه خود به عنوان رییس جدید سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، به رابطه میراث فرهنگی با بدنه اصلی جامعه اشاره کرد: «لازم است داشتههای میراثی خود در شهرها و استانهای کشور را شناسایی کرده و با ثبت جهانی آنها این قابلیت های تاریخی و فرهنگی را به علاقمندان جهان بشناسانیم. »
وی ایجاد حریم امن برای اماکن تاریخی ارزشمند، بهره برداری از ظرفیتهای مردمی نظیر توسعه موزههای خصوصی، فرهنگسازی و حفاظت و بهرهبرداری از ظرفیتها، اصلاح نظام نامه تعهدآور برای همه ارگان های حکومتی، نظارتی و اجرایی کشور در راستای حفظ و حراست از میراث فرهنگی، جذب سرمایه گذاران مرتبط در بهرهبرداری از بناهای تاریخی را از برنامه ها آتی سازمان میراث فرهنگی معرفی کرد.
مونسان همچنین در بخش دیگری از صحبتهایش صنایع دستی را به عنوان یکی از جنبههای فرهنگی و اقتصادی به لحاظ اشتغالزایی و درآمدزایی دانست و افزود: «صنایع دستی میتواند بر اقتصاد شهرهای کوچک تاثیرگذار باشد لذا باید حراست از صنعتگران را در برنامه سازمان قرار داد و سعی در ارتقای کیفی آثار، عرضه محصولات و همچنین ارائه صنایع دستی با بسته بندی نوین کرد.»
وی حرکت به سمت عرضه درخور محصولات و فعالیتهای کارگاههای تولیدی را از جمله اقداماتی دانست که در دستور کار این میراث قرار میگیرد. رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایجاد شهرهای صنایع دستی، به روز رسانی و تغییر رویه از طراحی، طراحی سنتی صرف به طراحی تلفیقی امروزی، احیاء هنرهای سنتی را نیز از دیگر برنامههای پیرو معرفی کرد.
وی همچنین ارائه راهکارها و توسعه فروش بینالمللی و طراحی و ساخت محصولات بینالمللی بر اساس استانداردهای جهانی، صنعتی سازی صنایع دستی و رونق و ارتقای سطح کیفی صنایع دستی هماهنگ با بازار را از دیگر برنامههای مهم دانست.
رییس سازمان میراث فرهنگی ضمن اشاره به وجود جاذبههای توریستی، وضعیت گردشگری را چندان خوشایند ندانست و افزود: «ایران در حوزه گردشگری نود و سومین کشور در جهان و سومین کشور در خاورمیانه است و این جایگاه در خور ایران نیست بنابراین لازم است که در حوزه گردشگری عملکرد بهتری برای شناساندن موقعیت ایران داشته باشیم.»
وی ارتقای آگاهی عمومی و تقویت حفظ مسئولیت جامعه به منظور مشارکت در احیا و حفظ دارایی های معنوی و فرهنگ سازی برای حمایت از توریست را مهمترین مسئولیت سازمان میراث فرهنگی در برنامههای بلند مدت و میان مدت معرفی کرد.
مونسان همچنین استفاده از رویکردهای نوین و علمی برای فرآیندهای سازمانی خصوصا برای جذب گردشگر و بازاریابی گردشگری از طریق شبکه های مجازی را از دیگر طرحهای جدی دوره خود معرفی کرد و عنوان کرد: «باید با استفاده از توسعه مفهوم شهر گردشگر به عنوان مکملی برای شهر ایده آل و شهری که علاوه بر برخورداری از ویژگیهای شهری دارای تسهیلات، زیرساختها و استانداردهایی برای گردشگرانی است که وارد آن شهر میشوند. بنابراین این اقدام یکی از برنامههای اصلی سازمان در شهرهای منتخب خود است که در شهر گردشگر محور توسعه اقتصادی و اشتغال، ارائه خدمات گردشگری و توسعه مراکز تولید و فروش خدماتی، صنایع دستی مرتبط در اماکن میراثی و قطبهای گردشگری خواهد بود. از این پس مدیران باید در حضور در عرصه به مدیران ایستا و میدانی تبدیل شوند چرا که با توجه به فرصت به دست آمده باید مدیریت جهادی در این سازمان تقویت شود.»
زهرا احمدی پور نیز در این مراسم گفت: «مدتی که در پست معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری در خدمت کشور و دولت یازدهم بودم، خود را بینیاز از نقد و نظر متخصصان نپنداشتم و مشکلات ساختاری، نهادی و قانونی را یکییکی و به مدد شور و مشورت متخصصان و منتقدان و کارشناسان شناختم و به حد توانم کوشیدم تا گرههای کور را بگشایم و مسیر سازمان را در تحقق مأموریتها و وظایف تخصصی و عمومیاش هموار سازم.»
گزارشی از عملکرد 9 ماهه
احمدی پور در اشاره به اقداماتی که در طول 9 ماه ریاست خود اجرایی کرده است تشریح کرد: «در حوزه میراث فرهنگی کوشیدم قانونی جامع و شفاف برای حراست از میراث تجدیدناپذیر نیاکانمان تهیه شود. کاری که حدود ۴۰ درصد آن به یاری دلسوزان میراثبانمان تا اکنون انجام شده و امیدوارم به بهترین وجهی تکمیل شود و یک بار برای همیشه خلأهای قانونی را در این حوزه مهم برطرف کند. همانگونه که اشراف دارید بحث حفاظت و حراست از میراث فرهنگی که از مأموریتهای اصلی سازمان است نیاز به یک زیرساخت منسجم قانونی و فراگیر دارد که هم شفافیت را حداکثری کند و هم تضامین لازم و مسئولیتهای دیگر بخشها را در این راستا روشن کند. همچنین کوشیدم قراردادهای مرمتی و پژوهشی و باستانشناسی را نظاممند کنم و آن را با ایجاد سامانهای متحد در معرض دید همگان قرار دهم. فرصت من کوتاه بود ولی امیدوارم این موضوع به سرانجام برسد. پژوهشگاه بهعنوان بازوی فکری این سازمان باید نقش پررنگتری در سیاستگذاری و سیاستسازی و فراهم کردن چشماندازی خردمندانه هم در حوزه باستانشناسی و حفاظت و حراست از میراث و هم نقشی کلیدی در توسعه علمی گردشگری کشور ایفا کند. اصلاح وضعیت موجود میتواند پژوهشگاه را به جایگاه درست و اصولی آن برساند و امیدوارم این موضوع که مقدماتش آغاز شد، تداوم یابد.»
وی طرح حفاظت متمرکز الکترونیک و ایجاد مرکز مانیتورینگ الکترونیک محوطهها و ابنیه تاریخی در سراسر کشور، فراهم شدن مقدمات احیای انجمنهای میراث فرهنگی،طرح کاشی ماندگار، راهاندازی سامانه املاک سازمان، ثبت جهانی شهر یزد و ثبت ربنای استاد شجریان را از دیگر فعالیتهیا خود معرفی کرد.
احمدیپور ضمن اشاره به ثبتهای اضطراری، به نبود اطلس جامع بناهای ارزشمندبه عنوان یکی از مشکلات مهم پرداخت و در سخنانش اظهار کرد:«برخی از ابنیه ارزشمند و هویتساز شهرها تنها زمانی در پروسه ثبت قرار میگیرند که بولدوزرها برای تخریبشان تجهیز شدهاند. از مدیران کل محترم استانی خواستم تا ثبتهای اضطراریشان را اعلام و بهسرعت اقدام کنند تا دیگر زمانی که بولدوزرها به پای میراثمان رسیدهاند به دنبال تهیه پرونده ثبت نباشیم.»
بخش دیگری از این مراسم به صحبتهای معاون صنایع دستی اختصاص داشت. بهمن نامورمطق معاون صنایعدستی و هنرهای سنتی سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری، گفت: «این تودیع و معارفه فقط به جابهجایی دو مدیر در سازمان محدود نمیشود، بلکه تودیع و معارفه دو دولت نیز تلقی میشود . در طول دولت یازدهم سه رئیس جدید به این سازمان آمدند که تأملبرانگیز است. البته تفاوتی ماهوی میان تغییرات در این دولت با تغییرات در دولتهای پیشین هست. نخست اینکه تداوم فعالیتها بهخصوص در سطح میانی و پایینی حفظ شد و دوم اینکه علیرغم منشهای متفاوت، هر سه رئیس یک نگرش و پارادایم واحد را دنبال کردند؛ بهبیان دیگر، این تغییرات با تدبیر دولت و تا جایی که میدانیم بهخصوص با تلاشهای دکتر جهانگیری، تغییر همراه با پیوستگی بوده نه با گسستگی.»
نامورمطلق افزود: «به همین دلیل سازمان توانسته موفقیتهای کمنظیری کسب کند و خوب است در اینجا به چند محور از این فعالیتهای انجامشده اشاره شود. قانومندی و قانونگذاری، توجه به ساختارها و زیرساختها، ترویج تفکر اقتصادی و تجاریسازی، اشتغالزایی و کارآفرینی، مردمی کردن و خصوصیسازی، انضباط و اخلاقمداری، نشاندار کردن و برندسازی، همکاری بیننهادی و همگرایی، بِروز کردن و نوآوری و بهخصوص فرهنگسازی و گفتمانسازی از مهمترین اتفاقاتی است که در این سازمان رخ داده است.»
وی با بیان اینکه در این روزگار تخریب به یک صنعت کمهزینه و سودآور تبدیل شده است اظهار کرد: «گاهی این فعالیتها دیده نمیشوند یا حتی انکار میشوند. ما این وضعیت را پیشبینی میکردیم به همین دلیل قرار شد هر یک از معاونتها فعالیتهایش را تبدیل به متن و کتاب کند تا بهیادگار بماند. بااینحال این اقدام خالی از فایده نخواهد بود.»
نهادهای تصمیمگیر نتوانستهاند امکانات و اعتبارات را با وضعیت جدید هماهنگ کنند
بهگفته نامورمطلق، در دولتهای گذشته نیروی انسانی این دستگاه بسیار آسیب دیده و هنوز زخمها بهطور کامل التیام نیافته است. همچنین وضعیت حقوقی کارکنان نسبت به اغلب دستگاهها پایین است، درحالیکه یک سازمان خلاق بر پایه نیروهای باانگیزه و پویا استوار میشود.»
وی اضافه کرد: «با وجود اینکه انتظارات و مأموریتها بسیار افزایش یافته هنوز نهادهای تصمیمگیر نتوانستهاند امکانات و اعتبارات را با وضعیت جدید هماهنگ کنند. تصویر و تصمیمات دیرتر از واقعیتها و فعالیتها تغییر میکند و این خود موجب کندی فرایندها میشود.»
نامورمطلق، با اشاره به حضور معاوناول رئیسجمهوری در این مراسم، اضافه کرد: «از جناب آقای دکتر روحانی رئیسجمهوری و دکتر جهانگیری رئیس شورای عالی میراثفرهنگی و رئیس ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی و شورایعالی صادرات غیرنفتی درخواست میکنیم نهادها و وزارتخانهها را ترغیب به تغییر تصویر و همکاری بیشتر کنند. اینجا همان جایی است که استادان و هنرمندان بهدست و بهنظر خاک را کیمیا میکنند.»
احمدیپور مدیری کوشا، متعهد و دلسوز است
معاون صنایعدستی و هنرهای سنتی سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری در ادامه به تشریح دستاوردهای حضور زهرا احمدیپور در سازمان میراثفرهنگی پرداخت و گفت: «زهرا احمدیپور سهم زیادی در موفقیت سازمان داشته است. او مدیری کوشا، متعهد و دلسوز است و بهویژه توجه خاصی به محرومان دارد و در همین فرصت اندک توانست در این زمینه کارهای خوبی انجام دهد. یادآوری میکنم که او در یکی از سختترین شرایط زمانی این سازمان را تحویل گرفت. همه میدانیم که در ماههای پایانی یک دولت تا چه حد مدیریت دشوار و سیال میشود. استادان میراثفرهنگی، هنرمندان صنایعدستی و فعالان گرشگری او را فراموش نخواهند کرد.»
وی در ادامه گفت: «در حوزه میراثفرهنگی هیچگاه تا این حد نقش جهانی ارتقا نیافته است و تا این اندازه در یک دوره استرداد اموال میراثی به کشور نداشتهایم. همچنین سطح هماهنگی، مشارکت و مطالبات مردمی به این اندازه افزایش نداشته است. در حوزه صنایعدستی شاهد رشد بیسابقه صادرات بهمیزان بیش از 2.5برابری و ثبت شهرهای جهانی بودهایم که ما را در رتبه دوم دنیا قرار داد. همچنین جلوگیری آن ریزش کارگاهها، تثبیت و سپس افزایش اشتغالزایی سالانه بهمیزان حداقل 20درصد بخشی از فعالیتهای انجامشده بوده است.»
رشد ساخت هتلها و اقامتگاهها
نامورمطلق ادامه داد: «در حوزه گردشگری، ساخت هتلها و اقامتگاهها از رشد بینظیری برخوردار بوده و امروز کشور ما در جهان بهعنوان یکی از قطبهای نوظهور گردشگری شناخته میشود. بیشک این بدان معنا نیست که همهچیز خوب و عالی بوده اما اگر بخواهیم در یک جمله خلاصه کنیم میتوان گفت سازمان علیرغم برخی کمبودها در مسیر توسعه حرکت کرده و از وضعیت حیات نباتی و اورژانسی درآمده است، البته هنوز نیاز به مراقبتهای ویژه دارد. همچنین ریلگذاری صورت گرفته و سازمان بر روی ریل قرار دارد و جایگاه اجتماعی و جایگاه نهادی آن ارتقای زیادی پیدا کرده است. یادآوری میکنم که این سازمان بهعنوان دستگاه برگزیده جشنواره شهید رجایی شناخته شد و موردتقدیر قرار گرفت. اما برای اینکه این سازمان پیشران بتواند در مأموریتهای پیشبینیشده در برنامههای توسعهای کشور، بهخصوص برنامه ششم توسعه که در آستانه آن قرار داریم، بهطور کامل موفق شود و انتظارات مردم عزیز و مخاطبان خود را برآورده کند، لازم است حمایتهای بیشتری از آن صورت گیرد.»
پیشنهاد استفاده از سه مدل مدیریتی
وی ادامه داد: «تغییر سه رئیس در یک دولت برای رئیس جدید سازمان یک فرصت محسوب میشود، زیرا سه مدل مدیریتی را پیش رو دارد که میتواند نقاط قوت هر یک را بگیرد و با افزودههای خویش مدل ترکیبی یا سنتتیک متناسبی صورتبندی کند. این معاونت پیچیدهترین معاونت ریاستجمهوری است. این وضعیت پیوندی با هایبرید آن، مدیریتی معمارانه میطلبد. ریاست آن همواره با معادلات چندمجهولی مواجه خواهد شد.»
معاون صنایعدستی و هنرهای سنتی سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری در ادامه گفت: «سازمان میراثفرهنگی دارای سه حوزه است که در فرهنگ و اقتصاد خلاق هستند و ضمن پیوندی عمیق، با هم تفاوتهایی نیز دارند که باید در سیاستگذاری و برنامهریزی موردتوجه قرار گیرند.»
نامورمطلق سپس به حضور مونسان بهعنوان رئیس جدید سازمان میراثفرهنگی اشاره کرد و افزود: «بهدنبال جلسه و گفتوگوهایی که با معاونان صورت گرفت، دکتر مونسان را مدیری پُرانرژی، اهلتعامل، توسعهگرا و باتجربه یافتیم. در صحبتهای ایشان مدیریت متعادل در سه حوزه تخصصی میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری و همچنین متوازن در دو سطح ستاد و صف کاملاً مشهود است.»
وی افزود: «همه میدانیم که کارنامه دولت دوازدهم وضعیت معیشتی مردم عزیز و همچنین سرشت دولت سیزدهم و سرنوشت کشور را شکل خواهد داد. خوشبختانه هم شرایط دولت بهتر شده، هم مجلس هماهنگتر شده، هم اغلب نهادهای عمومی ازجمله شهرداریها همراهترند. بنابراین سازمان همانند دولت دوازدهم بیشترین عناصر را برای موفقیت در اختیار دارد. از خداوند میخواهیم تا توفیق دهد و این دم را غنیمت شماریم که بهقول قیصر امینپور، ”ناگهان چقدر زود دیر میشود“.»
انتهای پیام/